Konferencja podsumowująca po realizacji dwóch wyjazdów studyjnych w ramach II etapu projektu

W dniach 29 i 30 marca 2023 r. odbyła się, na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, konferencja podsumowująca operację, która miała miejsce w Minikowie po realizacji dwóch wyjazdach studyjnych w ramach II etapu projektu: do województwa warmińsko-mazurskiego dla 50 rolników z Kujaw i Wielkopolski oraz do województwa kujawsko-poworskiego dla 50 rolników 
z Podlasia, Warmii i Mazur.

W powyższej konferencji, oprócz rolników biorących udział we wspomnianych wyjazdach i będących kluczowymi uczestnikami operacji, wzięło także udział wielu zaproszonych gości reprezentujących podmioty i instytucje zajmujące się szeroko pojętym wsparciem sektora rolnego w tym przede wszystkim integracją oraz sektorem wołowiny: doradcy, reprezentanci nauki, samorządu terytorialnego, organizacji producenckich oraz branżowych, szeroko pojętych instytucji wsparcia rolnictwa, inni rolnicy zainteresowani tematem oraz przedstawiciele mediów.

Powitanie zaproszonych gości przez Panów Ryszarda Zarudzkiego oraz Jana Pietrzaka

Pierwszego dnia trwania konferencji, która odbywała się w siedzibie Kujawsko-Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Minikowie, po dokonaniu rejestracji nastąpiło powitanie zaproszonych gości przez Panów: Ryszarda Zarudzkiego - Zastępcę Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego ODR ds. transferu wiedzy i innowacji oraz Jana Pietrzaka - Prezesa Zarządu Federacja Grup i Producentów Wołowina Polska.

Pan Dyrektor w swoim przemówieniu pokrótce omówił obszary działalności lokalnego ODR-u skupiając się na funkcjonowaniu gospodarstw rolnych o profilu zwierzęcym natomiast Prezes Federacji wprowadził uczestników w szczegóły projektu i omówił dotychczasowe działania.

Następnie głoś zabrali przedstawiciele Dyrekcji pozostałych Ośrodków z województw biorących udział 
w operacji: Sylwia Sikorska, Zastępca Dyrektora Podlaskiego Ośrodek Doradztwa Rolniczego
w Szepietowie, Małgorzata Micińska - Wąsik I Zastępca Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Olsztynie i Maciej Szłykowicz - I Zastępca Dyrektora Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu.

Wyrazili oni swoje opinie na temat przebiegu prowadzonych działań a koordynatorzy regionalni dokonali prezentacji potencjału poszczególnych województw i omówili zrealizowane wyjazdy studyjne z perspektywy każdego województwa.

Głoś zabrał również Marek Witkowski - Dyrektor Oddziału Terenowego KOWR 
w Bydgoszczy, który wyraził zadowolenie z realizacji operacji i nakreślił perspektywy rynku wołowiny 
i możliwości wspierania działań promocyjnych.

Wykład pod tytułem „Integracja pionowa w łańcuchach produkcji żywności na przykładzie wołowiny”

Następnie uczestnicy wysłuchali wygłoszonego przez dr inż. Sławomira Jarkę ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz Adama Patkowskiego wykładu: Integracja pionowa w łańcuchach produkcji żywności na przykładzie wołowiny. Dr Jarka podzielił się ze słuchaczami zarówno swoją wiedzą akademicką jak i szerokim doświadczeniem w przedmiotowym zakresie. Przedstawił zasady i uwarunkowania skutecznej budowy integracji pionowej, kluczowy w tym zakresie element wzajemnego zaufania oraz korzyści płynące z tejże integracji i realizacji wspólnych celów.

Adam Patkowski z kolei omówił przykłady dobrych praktyk i skutecznych działań w zakresie integracji pionowej zarówno w krótkich jak i rozbudowanych, ale zoptymalizowanych łańcuchach produkcji żywności w tym wołowiny. Pochodziły one przede wszystkim z rynków zagranicznych, gdyż podstawowym warunkiem osiągnięcia sukcesu jest zaawansowana integracja pozioma, czyli współpraca między rolnikami – producentami żywca wołowego. Był on przyczynkiem do ożywionej dyskusji podczas panelu.

Po nim odbył się drugi wykład wygłoszony przez Panów Michała Brzozowskiego oraz Krzysztofa Juśkiewicza pt. Profilaktyka w produkcji bydła i jej wpływ na efektywność produkcji. Michał Brzozowski przedstawił podstawowe zasady i uzmysłowił słuchaczom kluczowe znaczenie postępowania z cielętami w pierwszym miesiącu ich życia. Jest to kluczowy element wpływający na status zdrowotny, przyrosty, tempo wzrostu i walory użytkowe opasów.

Krzysztof Juśkiewicz omówił problemy pojawiające się w procesie odchowu cieląt, znaczenie profilaktyki i rozmaite dostępne rozwiązania w tym zakresie. Pozwalają one wyeliminować lub przynajmniej ograniczyć ryzyka i upadki oraz budować odpowiedni status zdrowotny bydła. Efektem prezentacji również był dynamiczny i ciekawy panel dyskusyjny.

Po zakończeniu panelu rozpoczęły się dalsze gorące dyskusje na temat samego projektu i oczekiwań 
z nim związanych. Zwrócono uwagę, że wyjazdy studyjne umożliwiły wymianę doświadczeń rolników z poszczególnych województw, które charakteryzują się odmienną specyfiką i strukturą w zakresie produkcji bydła oraz poszerzenie kontaktów i ich wykorzystanie w handlu wołowiną. Rozmówcy potwierdzili po raz kolejny, iż niezbędne jest wzmocnienie pozycji rolników poprzez bezpośredni zakup młodego bydła w gospodarstwach zamiast poprzez pośredników.

Efektem tego będzie ograniczenie upadków, wyższy status zdrowotny zwierząt oraz przyspieszenie procesu integracji branżowej. Zwrócono również ponownie uwagę na konieczność dążenia do wzrostu spożycia wołowiny w Polsce i zwiększenie współpracy w tym zakresie z Funduszem Promocji Mięsa Wołowego.

Dwa wykłady w Centrum Transferu Wiedzy i Innowacji im. Leona Janty-Połczyńskiego w Minikowie

Drugiego dnia po przybyciu zaproszonych gości do Centrum Transferu Wiedzy i Innowacji im. Leona Janty-Połczyńskiego w Minikowie konferencja była kontynuowana. Na początku głos zabrał Zastępca Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego ODR ds. transferu wiedzy i innowacji Pan Ryszard Zarudzki, który krótko omówił nowe zasady funkcjonowania płatności bezpośrednich ze szczególnym uwzględnieniem produkcji bydła oraz wołowiny.

Tytuł pierwszego wykładu podczas drugiego dnia konferencji brzmiał: Krajowe i międzynarodowe certyfikaty jakości, paszportyzacja polskiej żywności ze szczególnym uwzględnieniem wołowiny a wygłosili go Adam Patkowski oraz Roman Grzesiak.

Pierwszy z wykładowców omówił funkcjonujące w Polsce oraz na rynkach zagranicznych certyfikaty i standardy jakości. Podkreślił ich znaczenie 
w handlu międzynarodowym (ponad 80% polskiej wołowiny trafia na eksport) oraz komunikacji 
z konsumentami.

Drugi z prelegentów przedstawił zasady i postępy prac w prowadzonym przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wraz z NASKiem projekcie paszportyzacji polskiej żywności. Nakreślił znaczenie projektu i szanse jakie otwiera on przed sektorem produkcji polskiej wołowiny.

W panelu dyskusyjnym, który nastąpił po wykładzie podkreślano rolę procesów certyfikacji standardów oraz jakości produkcji i wyrażono nadzieję na szybki postęp oraz sukces projektu paszportyzacji polskiej żywności.

Następny wykład: Światowe rynki agro i przyszłość produkcji mięsnej ze szczególnym uwzględnieniem wołowiny przedstawili dr inż. Monika Gębska SGGW oraz Adam Patkowski.

Dr Monika Gębska omówiła problematykę bezpieczeństwa żywnościowego, trendy rynkowe oraz kwestię oczekiwań i rosnącej świadomości konsumentów.

Adam Patkowski przedstawił problemy i zarzuty z jakimi boryka się branża mięsna i generalnie produkcja zwierzęca. Podkreślił znaczenie edukacji, budowy świadomości, otwartości na innowacje (w tym digitalizację) i zrównoważoną produkcję oraz konieczność transformacji łańcucha produkcji wołowiny a w zasadzie generalnie łańcuchów dostaw żywności.

W czasie panelu dyskusyjny omówiono również dobre praktyki w zakresie budowy bezpośrednich partnerskich relacji handlowych i wzajemnego zaufania. W trakcie prowadzonej dyskusji ponownie poruszono bardzo istotne tematy związane z aktualnymi problemami w rolnictwie związanymi z wojną w Ukrainie oraz transformacją energetyczną.

Po zakończeniu panelu dyskusyjnego Prezes Federacji, poszczególni eksperci i koordynatorzy regionalni podsumowali konferencję, wyjazdy studyjne zrealizowane w ramach operacji oraz projekt jako całość.

Projekt Otwiera Oczy na Wyzwania w Branży Mięsnej: Integracja, Edukacja i Zrównoważona Przyszłość

Projekt uzmysłowił jego uczestnikom skalę problemów i wyzwań z jakimi zmaga się branża mięsna 
i generalnie produkcja zwierzęca. Pokazał jak olbrzymia nierównowaga panuje w łańcuchu produkcji wołowiny i ile jest w tym zakresie do zrobienia. Bardzo wyraźnie wybrzmiały braki w integracji, zarówno poziomej jak i pionowej i niedopasowanie pomiędzy rolnikami sprzedającymi młode bydło (cielęta i odsady) a tymi, którzy kupują młodzież do dalszego opasu. Otwiera to olbrzymią przestrzeń dla pośredników, którzy bezlitośnie ją wykorzystują i zbudowali dominującą pozycję w łańcuchu produkcji wołowiny nie tylko na tym jego etapie.

Bardzo ważny jest również niedoceniany obecnie problem certyfikacji jakości i standardów produkcji jednak w tym obszarze olbrzymie nadzieje pokładane są w prowadzonym obecnie projekcie paszportyzacji polskiej żywności. Podstawą i pierwszym impulsem do zmian musi być przemyślana i efektywna edukacja, budowa wzajemnego zaufania i gotowość do zmiany w bezpośrednich relacjach pomiędzy rolnikami. Należy przełamać istniejące bariery poprzez transformację łańcucha produkcji, aby stał się bardziej innowacyjny i zrównoważony. Doprowadzi to do jego optymalizacji, budowy partnerskich relacji, zwiększy generowaną wartość dodaną i da szansę na jej sprawiedliwy podział.

Wszyscy uczestnicy konferencji, w tym przedstawiciele Dyrekcji poszczególnych Ośrodków Doradztwa Rolniczego – Partnerów Dodatkowych operacji oraz Zarząd Federacji Grup i Producentów Wołowina Polska zgodnie wyrazili zadowolenie ze zrealizowanego projektu oraz jego rezultatów. Ustalono, iż wspólne działania będą kontynuowane oraz wstępnie zaplanowano kolejne kroki w staraniach o poprawę pozycji konkurencyjnej rolników w łańcuchu produkcji wołowiny i ograniczenie dominującej w nim roli pośredników.