W dniu 28 listopada 2025 r. w Centrum Kultury w Śmiglu odbyła się konferencja pt. „Optymalizacja procesu opasu i jakości wołowiny pochodzącej z bydła ras mlecznych”, zorganizowana przez Federację Grup i Producentów Wołowiny Polskiej w ścisłej współpracy z Polską Federacją Hodowców Bydła i Producentów Mleka, a finansowana ze środków Funduszu Promocji Mięsa Wołowego.

Wydarzenie było jednym z najważniejszych spotkań sektora wołowiny w 2025 rokui zgromadziło szerokie grono rolników, hodowców, ekspertów naukowych, doradców, przedstawicieli organizacji branżowych, firm sektora rolno-spożywczego oraz instytucji publicznych. Przez cały dzień konferencja stanowiła platformę merytorycznej dyskusji nad współpracą gospodarstw o profilu mięsnym i profilu mleczny, kierunkami rozwoju opasu bydła pochodzącego z ras mlecznych, jakością pozyskiwanego mięsa oraz aktualną i prognozowaną sytuacją na rynku wołowiny.

Tematyka konferencji miała szczególne znaczenie z uwagi na fakt, iż udział bydła z ras i stad mlecznych w krajowej populacji bydła osiąga prawie 90%, a tym samym ogromna część wołowiny produkowanej w Polsce pochodzi ze stad mlecznych. Optymalizacja opasu bydła mlecznego oraz poprawa jakości wołowiny pozyskiwanej z tego kierunku produkcji stanowią zatem istotny element rozwoju całego sektora.

Konferencję otworzyli Prezes Federacji Grup Producentów Wołowiny Polskiej – Jan Pietrzak, który podkreślił rekordową frekwencję wydarzenia oraz potrzebę integracji całego środowiska związanego z produkcją wołowiny – od rolników i hodowców, przez środowisko naukowe i doradcze, po firmy branżowe i administrację publiczną oraz Prezes Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka – Leszek Hądzlik, który wskazał, że celem spotkania jest rozwijanie współpracy pomiędzy gospodarstwami mlecznymi i opasowymi, poprawa jakości materiału hodowlanego oraz budowanie trwałych relacji w łańcuchu produkcji wołowiny.

W konferencji uczestniczyli również przedstawiciele administracji publicznej: Pan Adam Nowak – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Pan Marek Budzich – Zastępca Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ich obecność podkreśliła wagę zagadnień związanych z opasem bydła mlecznego i rozwojem rynku wołowiny. W swoich wystąpieniach odnieśli się do wyzwań wynikających z uwarunkowań rynku globalnego, w tym negocjacji umowy UE–Mercosur oraz presji konkurencyjnej ze strony producentów spoza Unii Europejskiej. Podkreślono konieczność egzekwowania wysokich standardów jakościowych wobec importowanej żywności, rozwijania eksportu do krajów trzecich – w szczególności na rynki azjatyckie – oraz wzmacniania rozpoznawalności polskiej żywności. Zaznaczono również, że produkcja zwierzęca pozostaje jednym z filarów stabilności rolnictwa a współpraca rolników i wykorzystanie wiedzy naukowej są kluczowe dla konkurencyjności sektora. Obecni byli również przedstawiciele Dyrekcji wielkopolskich oddziałów Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz licznie zgromadzeni przedstawiciele władz samorządowych.

Istotnym elementem konferencji była prezentacja Przemysława Pyry, Naczelnika Wydziału Kontroli i Raportowania w Departamencie Ewidencji Producentów i Rejestracji Zwierząt ARiMR w Warszawie, który przedstawił analizę danych gromadzonych w systemie identyfikacji i rejestracji bydła na przestrzeni ostatnich 20 lat. Dane te wykazały istotne zmiany strukturalne w pogłowiu bydła w Polsce. Od 2005 r. liczba stad spadła z ponad 800 tys. do około 260 tys., przy jednoczesnym wzroście pogłowia bydła z 5,3 mln do około 6,2 mln sztuk. Średnia liczba zwierząt w stadzie wzrosła z 6,5 do ponad 23 sztuk, co potwierdza postępującą koncentrację produkcji. Pomimo tych zmian, niekwestionowanymi liderami pod względem pogłowia bydła pozostają trzy województwa: wielkopolskie, mazowieckie, podlaskie

Analiza struktury rasowej jednoznacznie potwierdziła dominację produkcji mlecznej. Ponad 60% bydła w Polsce stanowi sama rasa holsztyńsko-fryzyjska, natomiast rasy typowo mięsne stanowią zdecydowaną mniejszość. Dane dotyczące ubojów wykazały, że w latach 2004–2025 ponad 64% ubojów w rzeźniach dotyczyło bydła rasy HF odmiany czarno-białej, a około 40% ubijanych zwierząt stanowiły samice powyżej 24. miesiąca życia, głównie tej rasy. Potwierdza to bardzo silne powiązanie sektora mlecznego z krajową produkcją wołowiny.

Podczas kolejnego wystąpienia Adam Patkowski oraz Patryk Franek przedstawili kompleksowy obraz łańcucha produkcji wołowiny w Polsce. Zwrócili uwagę, że jego funkcjonowanie opiera się przede wszystkim na współpracy pomiędzy gospodarstwami mlecznymi, opasowymi, pośrednikami oraz zakładami przetwórczymi. Podkreślono, że utrzymujące się rozdrobnienie strukturalne osłabia pozycję negocjacyjną rolników i zwiększa ich zależność od pośredników. Wskazano również, że cielęta pochodzące z gospodarstw mlecznych stanowią podstawowy surowiec dla produkcji wołowiny, a jakość i status zdrowotny młodzieży jest kluczowym czynnikiem efektywności całego sektora.

W części naukowo-praktycznej konferencji prof. dr hab. Marcin Gołębiewski, Prorektor ds. Rozwoju Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie zaprezentował rozwiązania umożliwiające prowadzenie opłacalnej i jakościowej produkcji wołowiny z ras mlecznych. Na przykładzie doświadczeń ze Stanów Zjednoczonych przedstawił możliwości zwiększenia dochodów z cieląt pochodzących ze stad mlecznych. Wskazał, że w warunkach spadających cen mleka oraz wysokich kosztów zakupu cieląt do opasu, jednym z efektywnych rozwiązań może być krycie krów mlecznych buhajami ras mięsnych, co pozwala uzyskać cielęta o wyższej wartości rynkowej.

Artur Kuczyński, Dyrektor Operacyjny Zakładów Mięsnych Zakrzewscy Sp. j., najnowocześniejszego zakładu ubojowego i rozbiorowego w Europie oraz jednego z liderów sektora wołowego w Polsce przedstawił sytuację panującą na rynkach wołowiny – zarówno stan aktualny jak również oczekiwania i trendy. Opisał co dzieje się na krajowym i światowych rynkach mięsa wołowego ale znaczną część swojej prelekcji poświęcił rynkowi surowca, na którym zakłady ubojowe i przetwórcze borykają się ze sporymi problemami a także wskazał jak istotna jest konieczność rozwoju integracji i budowy długoterminowych, partnerskich relacji w całym łańcuchu produkcji wołowiny w Polsce.

Podczas konferencji sformułowano liczne wnioski dotyczące dalszego rozwoju sektora wołowiny – od analizy zmian w pogłowiu, przez nowoczesne modele opasu, aż po zmieniające się oczekiwania rynku. Panel dyskusyjny potwierdził, że sektor produkcji wołowiny stoi obecnie zarówno przed istotnymi szansami rozwojowymi, jak i wyzwaniami wymagającymi ścisłej współpracy pomiędzy rolnikami, organizacjami branżowymi, nauką, doradztwem oraz administracją publiczną.

Zarówno przebieg konferencji jak i przedstawione dane potwierdziły, że produkcja wołowiny w Polsce w dużej mierze opiera się na sektorze mlecznym, a jej dalszy rozwój wymaga skoordynowanych działań ukierunkowanych na poprawę jakości, efektywności ekonomicznej oraz konkurencyjności całego łańcucha produkcji. Wszyscy uczestnicy konferencji deklarowali zadowolenie z jej przebiegu i podkreślili konieczność wdrożenia w życie płynących z niej wniosków i rekomendacji. Co ważne wyrazili chęć wzięcia udziału w takich działaniach jak również zainteresowanie kontynuacją zadania i organizacją następnych edycji konferencji o takim profilu.